راز

3- داشتن ایمان و توکل
نویسنده : دکتر علیرضا رحیمی بروجردی - ساعت ٧:٥۱ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/۱/٢٥
 

 

3-  داشتن ایمان و توکل: تجربه نشان داده است کسانی‏که از ایمان قوی برخوردار باشند و در تمامی مراحل زندگی به ارادة برتر توکل کنند، بهتر می‏توانند هدف خویش را تعیین نمایند. ایمان و توکل از انسان،‌ مبارزی خستگی‏ناپذیر ساخته و او را برای رسیدن به هدف‏های مطلوب و تأثیرگذار یاری می‏رساند. به‏‏طور قطع،‌ در فرایند انتخاب هدف، مشکلات و موانع متعددی پیش روی انسان قرار می‏گیرند،‌ تا جایی که ممکن است ما را از رسیدن به هدف بازداشته یا دلسرد و بی‏تفاوت کند. اما هرقدر ایمان و توکل آدمی قوی‏تر باشد، مبارزه با مشکلات برایش آسان‏تر و بلکه دلچسب‏تر می‏شود. "ارنست همینگوی" عبارت جالبی دارد؛‌ او می‏گوید:‌ "مبارزه با مشکلات ما را به هدف نزدیک ساخته و اجازه نمی‏دهد که افراد سرسری و سطحی شوند."

 

باید توجه داشته باشیم که هدف هر کس، ریشه در نگرش، جهان‏بینی و به‏طور کلی اعتقاداتش دارد و به‏سختی می‏توان هدف و ایده‏هایی را که افراد خواهان تحقق‏شان هستند و زندگی آیندة خود را بر اساس آن‏ها شکل دهند، از اعتقاداتشان جدا کرد. بالاخره،‌ هرکس دارای ایمانی است،‌ چراکه انسان‏ها از قدرت "فکرکردن" و "انتخاب" برخوردار شده‏اند و هرکس که بتواند بیاندیشد و انتخاب کند، پس، از ایمان و اعتقادی برخوردار بوده و درواقع،‌ همان ایمان و اعتقاد است که هدف زندگی و چگونگی تعامل با آن‏را برایش آشکار می‏کند. به‏تعبیری می‏توان گفت که ایمان، مؤثرترین احساسی است که انسان در طول زندگی به‏دست می‏آورد و توسط آن، بوم زندگیش را نقاشی و طراحی کرده و خود را در برابر مشکلات و سختی‏های زندگی مهیا می‏سازد. "برتراند راسل" می‏افزاید: "هر انسان به ایمانی نیاز دارد تا بتواند در برابر ناروایی‏هایی که توسط جنگ گرم و سرد برایش به‏وجود می‏آیند، مقاومت کند."

 

برای مثال، کسانی‏که پیرو نظریة "منفی‏گرایانه" باشند، زندگی را هیچ و پوچ دانسته و همچون "شوپنهاور" فیلسوف آلمانی قرن هیجدهم که اعتقاد داشت: "روحی دیوانه، کور و تیره بر جهان حاکم است"، برای بشر هیچ آیندة مثبت و روشنی را متصور نمی‏دانند و بنابراین، اهداف و ایده‏هایی که دنبال می‏کنند، سراسر پوچ و بی‏محتوی‏ست. به‏همین صورت، معتقدان به اندیشة "پوچ‏گرایی"، زندگی را پوچ دانسته و همچون "نیچه" دیگر فیلسوف آلمانی، رابطه میان معیارهای اخلاقی و خصایص انسانی را پوچ و بی‏معنی می‏دانند. هدفی که این افراد برای خود انتخاب می‏کنند، درنهایت، بازتابی از تفکر پوچ‏گرایی‏شان خواهد بود.

  ازطرفی، کسانی‏که معتقد به نگرش "عشرت‏طلبی" باشند،‌ هدف از زندگی را تنها لذت‏بردن و غرق‏شدن در خوشی و عشرت دانسته و هر سخنی دربارة معنی و مقصود زندگی و اعتناء به ارزش‏های اخلاقی، همچون صداقت، نوعدوستی، بخشندگی، رأفت، عشق و محبت و مواردی از این قبیل را پوچ و عبث دانسته یا از همة آن‏ها برای عشرت‏طلبی و گذران دنیا استفاده می‏کنند.

طرفداران "اصالت وجود" هم که پیرو نگرش "اگزیستانسیالیسم" هستند، زندگی را از زاویة بی‏هدفی جهان که به اعتقاد آن‏ها پوچ و بی‏معنی است، بررسی کرده و ضمن رد زندگی پس از مرگ، تنها به دنیا اصالت داده و همچون "موریس مرلوپونتی" معتقدند که انسان قبل از وجود، هیچ بوده و با مرگ دوباره هیچ می‏شود. بنابراین هدفِ "انسان تنها" و بی‏پشتوانه‏ای که هیچ‏کس (بویژه، ارادة برتر) او را یاری نخواهد کرد، تنها به خود اندیشیدن است و زندگی را فقط آن چیزی می‏دانند که انسان‏ها هر روز با آن سروکار دارند.

 

درمقابل این نگرش‏های مادی و الحادی، طرفداران ادیان الهی برای زندگی هدف و غایتی متعالی تعریف کرده و بر آن اساس، اهداف خود را تعریف و مشخص می‏کنند. ایمان به باور دینی به انسان می‏آموزد که زندگی پوچ و بی‏معنی نیست و هدف و مقصود آن، شکوفا کردن و رشد انسان است تا بتواند استعدادها و توانایی‏ها خویش را با اهدافی که انتخاب می‏کند، آشکار کند. در این نگرش، انسان با عبادت که هدف از خلقت است، می‏خواهد به فضایل و صفات معبود خود نزدیک شده و مظهر جامع صفان او شود و با اتصال به صفات ارادة برتر، هدف خود را انتخاب می‏کند.

 

این‏چنین است که در باور دینی، ایمان و توکل نقش مهمی را در اهداف انسان‏ها بازی می‏کند و درواقع، با جهت‏دهی اهداف، آن‏ها را تا حصول نتیجة نهایی یاری کرده و متضمن موفقیت همراه با آرامش خواهد بود. هرقدر درجة ایمان و توکل قوی‏تر باشد، صفات ارادة برتر در فرد متجلی‏تر شده و دستاورد هدف انتخاب‏شده، با موفقیتِ همراه با آرامش بیشتری عجین می‏شود. به‏عبارتی، یکی از مؤلفه‏های درجة نزدیکی به موفقیتی پایدار، ایمان است و نوع موفقیتی هم که به‏دست خواهیم آورد، ایمان ما به ایدئولوژیی است که جهان‏بینی و نگرش ما را شکل می‏دهد. باور دینی اعتقاد دارد که هرقدر ایمان خالص‏تر و ناب‏تر باشد و پوچی و هیچی را بر زندگی مستولی نکند، موفقیت بیشتری به‏همراه آورده، آرامش خالص‏تری را نصیب آدمی خواهد کرد.

 

به‏راستی، هر انسان در آرزوی رسیدن به موفقیتی است که در پرتو آن به آرامشی پایدار برسد و چنین آرامشی را به‏جز در دامن باور دینی، کجا می‏توان پیدا کرد؟ ایمان به باور دینی است که می‏تواند پلیدی‏ها و کژی‏ها را از ذهن زدوده و جسم و روح آدمی را برای مبارزه‏ای سخت در مسیر زندگی تا رسیدن به موفقیتی دلچسب، آماده و مقاوم کند.

  
 
comment نظرات ()